ویکیپدیا

ویکی‌پدیا  یک دانشنامهٔ اینترنتی چندزبانه با محتویات آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کسی که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقالات آن را ویرایش کند. [1]

دیگر ویکی پدیا را همه می شناسند. دانشنامه ای که ممکن است هر روز چندین بار به آن سر بزنید و اطلاعات زیادی از آن دریافت کنید. دانشنامه ای عظیم با بیش از 22.5 میلیون مقاله به 279 زبان مختلف که 35.4 میلیون نفر عضو، که بسیاری از آن ها به عنوان نویسنده (ویکی نویس) در آن فعالیت می کنند. ویکی پدیا جزو 10 وبگاه برتر جهان به لحاظ بازدید می باشد که تحت پشتیبانی بنیاد غیر انتفاعی ویکی مدیا و با مجوز حق تألیف آزاد گنو (GFDL) به فعالیت می پردازد.

هدف من در این مقاله بیان تاریخچه ویکی پدیا یا آموزش کار با آن نیست. بلکه قرار است در 3 بخش و در هر بخش به موضوعی در رابطه با این دانشنامه مفید بپردازیم و در نهایت شما را برای نویسندگی رایگان و عام المنفعه برای این سایت سوق دهیم.

1- ما همگی به ویکی پدیا نیازمندیم

تاکنون چند بار برای تحقیق راجع به موضوعی به ویکیپدیا مراجعه کرده اید؟ چند بار زندگی نامه شخصیتی را در آن مطالعه کرده اید؟ چند بار درباره ی فیلمی در آن مطلبی خوانده اید؟ یا چند بار برای پژوهش های درسی از آن بهره گرفته اید؟ بی شک عدد این “بار ها” از دستمان خارج شده و فقط می توانیم بگوییم که این رویداد بسیار رخ داده است. حالا دیگر همه می دانیم که به ویکیپدیا وابسته شده ایم و به آن نیازی مُبرَم داریم. ویکی پدیا منبع جامع و آنلاین ماست و ما اطلاعات دقیق را در آن و در لینک هایش جست و جو می کنیم و در واقع به همین دلیل جامع بودن آن است که اکنون به جرئت می توانیم بگوییم که بدون ویکی پدیا ممکن نیست!

2- هیچکس حاضر نیست ویکی پدیا را به روز کند

این جمله ی جیمی ولز در کنفرانس سالانه ویکی پدیا به مناسبت تولد ده سالگی آن است.[2] منظور وی از این جمله آن است که روز به روز گرایش مردم به نوشتن در ویکی پدیا کاهش می یابد و این موضوع به این صورت می تواند به مرگ تدریجی ویکی پدیا بیانجامد. بدون شک لطف ویکی پدیا به نوشته ها و مقالات آن است و این یعنی این دانشنامه به شدت به نویسندگان خود نیازمند است و ویکی پدیا بدون نویسنده یعنی همان جمله ی بالا: “مرگ تدریجی ویکیپدیا”

علت این امر را به جرئت می توان به شبکه های اجتماعی و نفوذ روز افزون آن ها در میان کاربران نسبت داد. بسیاری از کاربران این شبکه ها حاضرند ساعت ها در شبکه های اجتماعی به فعالیت بپردازند، اما اندکی فرصت برای نوشتن مقاله ای در ویکی پدیا را ندارند.

3- ویکی نویس شویم

گفتیم که ویکی پدیا منبع جامعی است و مقالات بسیاری زیادی دارد. این وب گاه کاربر بسیاری هم دارد که بازدید بالای آن در میان دیگر سایت ها گواهی بر این مدعاست. چیزی که کاملا مشخص و واضح است این است که کاربران این سایت برای مطالعه ی مقالاتش به آن مراجعه می کنند و واضح تر این که نویسندگانی در این میان هستند که این مقالات را می نویسند و مدیرانی که این نوشته ها را کنترل و مدیریت می کنند. بی شک وجود نویسندگانی که به جز انتشار محتوای مفید و قابل استفاده برای افراد دیگر، هیچ چشم داشت مادی ای ندارند، باعث گسترش روز افزون ویکی پدیا شده است. ویکی پدیا و تمام کاربران آن مدیون نویسندگانی هستند که سعی می کنند مقالات خوب و مورد استفاده دیگر کاربران را جمع آوری کرده و در اختیار آن ها قرار دهند.

حال که اهمیت این نویسنده ها یا به بیان بهتر ویکی نویس ها را می دانیم، چرا ما هم یکی از این افراد نباشیم؟ بسیاری از ما هستند که بلاگی برای خود دارند و پست ها و اخبار خوبی را منتشر می کنند. چه خوب است که در کنار این کار وقت اندکی را برای نوشتن در ویکی پدیا صرف کنیم. بیایید به مصداق ضرب المثل “دیگران کاشتند و ما خوردیم”، ما بکاریم و دیگران بخورند!  افزوده شدن یک نفر به جمع ویکی نویسانِ ویکی پدیا، نویسنده ی این پست را به مقصود خود رسانده است.

پ.ن 1 : چندی پیش 200 هزارمین مقاله در ویکی پدیای فارسی منتشر شد که خبر خوشحال کننده ای بود. بد نیست بدانید که هم اکنون تعداد مقالات در ویکی پدیای فارسی در رده ی بیستم زبان های جهان، بالاتر از زبان های ترکی استانبولی، عربی و عبری قرار دارد.[3]

پ.ن 2 : در این مقاله به صورت نمادین از سبک ارجاع منابع ویکی پدیا استفاده شده است. (با اندکی تفاوت)