1

سیستم عامل اندروید اکنون به عنوان پر استفاده ترین سیستم عامل دنیای موبایل شناخته می شود. یعنی بالاتر از iOS و ویندوز فون. علاوه بر قابلیت های بسیار خوبی که این سیستم عامل در اختیار کاربرانش قرار می دهد، شخصی سازی نیز یکی دیگر از دلایلی است که برخی کاربران ( مثل شخص بنده ) را به اندروید علاقمند می کند. در واقع با اندروید هر کاری می توانید انجام دهید و مثل iOS دست و پای شما را نمی بندد. حتی اگر دانش برنامه نویسی داشته باشید می توانید یک نسخه قدرتمند و متناسب با نیازهای خودتان از سیستم عامل اندروید بسازی و روی دستگاه تان نصب کنید. چون اندروید متن باز یا به عبارت بهتر Open Source است. پس شما به کدهای آن دسترسی دارید.

البته در این مطلب نمی خواهیم به شما برنامه نویسی اندروید یاد بدهیم. چون که گروه های مختلفی هستند که نسخه های بسیار عالی از اندروید را در اختیار کاربران قرار می دهند. این نسخه های اختصاصی به کاستوم رام ( Custom ROM ) شهرت دارند.

ROM اختصار Read Only Memory یعنی حافظه فقط خواندنی است. یک کاستوم رام، خود را جایگزین نسخه پیشفرض اندروید روی دستگاه تان می کند و به عبارتی دیگر خود را روی حافظه فقط خواندنی دستگاه قرار می دهد. آخرین نسخه کاستوم رام ها معمولا دارای آخرین نسخه سیستم عامل اندروید نیز می باشند. آخرین نسخه از اندروید مساوی با آخرین قابلیت های این سیستم عامل خواهد بود و چه چیزی از این بهتر؟؟!!

اما حالا می خواهیم به پنج دلیلی اشاره کنیم که شما را ترغیب به نصب یک کاستوم رام می کند. پس با گویا آی تی همراه باشید….

1- دریافت آخرین نسخه اندروید

این اولین دلیلی است که بسیاری از گیک های اندروید برای خودشان مطرح می کنند. همانطور که می دانید بسیار از شرکت ها سازنده تلفن های همراه و تلبت ها هیچوقت محصولات قدیمی خود را به آخرین نسخه اندروید بروز رسانی نمی کنند و یا مدت زمان زیادی باید منتظر بمانید. حتی مشاهده شده است که برخی از شرکت ها به وعده قبلی خود عمل نمی کنند که زیر حرف شان می زنند تا دستگاه های نه چندان قدیمی خود را نیز بروز رسانی نکنند. دلیل شان هم معمولا مربوط به بازدهی می شود که حقیقت ندارند. این مورد را با نصب یک کاستوم رام متوجه خواهید شد.

در هر صورت اگر یک دستگاه قدیمی دارید که شامل بروز رسانی های اندروید از طرف شرکت سازنده نمی شود و شما هم می خواهید آخرین نسخه اندروید را روی آن داشته باشید، نصب یک کاستوم رام بهترین و سریع ترین گزینه است.

در حال حاضر بهترین و محبوب ترین کاستوم رام دنیا سیانوژن مود ( Cyanogenmod ) می باشد. این کاستوم رام برخی قابلیت ها منحصر به فرد خود را دارد ولی اساس آن بر پایه همان نسخه اصلی اندروید است. پس با وجود سیانوژن مود و سایر کاستوم رام ها دیگر نیازی نیست فید دستگاهی که به خوبی کار می کند را بزنید و به هوای داشتن نسخه جدید اندروید، هزینه های اضافی کنید.

البته لازم به ذکر است که اگر یکی از محصولاتی را خریده اید که یک پای تولید آنها خود گوگل بوده است، مطمئن باشید همیشه بروز رسانی های جدید را دریافت خواهید کرد. کسانی که تجربه کار با گوشی نکسوس 4 و تبلت های نکسوس 7 را داشته باشند این موضوع را تایید می کنند. پس همیشه به یاد داشته باشید که اگر دستگاه تان با شرکت گوگل مرتبط می شود، نیازی به نصب کاستوم را نخواهید داشت مگر اینکه دستگاه تان خیلی خیلی قدیمی باشد.

2

2- در اختیار داشتن اندروید اصلی بجای رابط کاربری شرکت های سازنده

نمی دانم تا به حال در مورد Stock Android یا همان اندروید اصلی گوگل چیزی شنیده اید یا نه؟ اگر کاربر نکسوس 7 یا نکسوس 4 بوده باشید معنا و مفهوم دقیق آن را متوجه خواهید شد. اما شرکت های تولید کننده دستگاه های اندرویدی مثل سامسونگ و اچ.تی.سی از رابط کاربری خود یعنی TouchWiz و HTC Sense در دستگاه هایشان استفاده می کنند که دارای ظاهری متفاوت و البته برنامه های اضافی می باشد. خیلی از مردم از این رابط های کاربری خوش شان نمی آید ولی در عین حال دوست دارند از یک اسمارت فون قدرتمند مثل گلکسی اس 4 یا اچ.تی.سی وان استفاده کنند.

اما شما نمی توانید به راحتی بین اندروید اصلی و نسخه اختصاصی شرکت ها سوئیچ کنید. چون عملات امکان این کار وجود ندارد. شما می توانید یک لانچر نصب کرده و محیط ظاهری را تغییر دهید. این کار حتی بدون نصب یک رام جدید یا روت کردن دستگاه صورت می گیرد. دقیقا مانند نصب یک اپلیکیشن ساده است. اما هیچکدام از آنها باعث حذف قابلیت های صرفا تبلیغاتی شرکت های مذکور نخواهد شد.

برای اینکه بتوانید لذت استفاده از اندروید اصلی را درک کنید بهتر است همین الان به فکر نصب یک کاستوم رام جدید باشید. اما در صورتی که رابط کاربری شرکت ها زیاد روی اعصاب تان نیست و یا از دستگاه های نکسوسی استفاده می کنید، دلیلی برای نصب کاستوم رام وجود ندارد.

3

3- پایانی بر نرم افزارهای بدردنخور

همانطور که اشاره کردیم در نسخه های مخصوصی شرکت ها ( مثل تاچ ویز و اچ.تی.سی سنس ) برنامه های مختلفی وجود دارند که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارند و در عمل زیاد هم کاربردی نیست و فقط و فقط دستگاه را سنگین می کنند و منابع سیستمی را می بلعند. به این گونه برنامه ها Bloarware یا “نفخ افزار” نیز گفته می شود. اوضاع زمانی بدتر می شود که بدانید امکان حذف این برنامه ها را ندارید. البته می توانید آنها را غیر فعال کنید ولی باز هم فضای ذخیره سازی دستگاه شمارا اشغال می کنند.

در این حالت با روت کردن دستگاه می توانید آنها را حذف کنید. اما چرا یک کاستوم رام جدید نصب نکنید؟ یک اندروید خالص در اختیار شما خواهد بود.

4

4- اضافه کردن قابلیت ها و ترفندهای سیستمی جالب

کاستوم رام ها قابلیت های منحصر به فردی نیز دارند که در نسخه اصلی اندروید پیدا نمی شود. به عنوان مثال یک کاستوم رام به شما این اجازه انجام کارهای زیر را خواهد داد:

* نصب پوسته ها به منظور تغییر ظاهر همه بخش های اندروید.

* شخصی سازی منوی تنظیمات سریع اندروید که شامل افزودن موارد دلخواه به بخش تنظیمات می شود.

* اجرای اپلیکیشن ها در حالت تبلت ( Tablet Mode ) بر روی گوشی ها. این کار باعث می شود تا تمامی قابلیت های یک تبلت را برای یک اپلیکیشن که روی گوشی اجرا می شود شبیه سازی کنیم.

* اورکلاک کردن دستگاه برای اینکه بتواند سریع تر از گذشته کار کند.

* آندرکلاک کردن دستگاه در مواقعی که مشاهده می کنید که شارژ باتری تان به سرعت خالی می شود.

* غیر فعال سازی هشدار صدای اندروید به هنگام بالا بودن صدای دستگاه و اتصال یک هدفون.

* حذف نوار ناوبری پایین صحفه ( دکمه های اصلی روی صفحه ) که باعث بیشتر شدن فضای کاری نمایشگر خواهد شد.

* فعال کردن سطح دسترسی Root برای برخی اپلیکیشن هایی که به آن نیاز دارند. اعطای این سطوح دسترسی از طریق بخش تنظیمات و قسمت Superuser به برنامه های مورد نظرتان انجام داده خواهد شد.

کاستوم رام های قابلیت های بسیار بیشتری به شما ارایه می دهند و موارد بالا فقط چند مورد از آنها بودند. البته ممکن است برخی زا قابلیت های بالا را در بسته هایی مثل Xposed Framework پیدا کنید اما کاستوم رام های همه موارد را در یک بسته و به صورت پایدارتری ارایه می دهند.

5- پیکربندی سطوح دسترسی اپلیکیشن ها

در همه پلتفرم های دنیا مثل لینوکس، ویندوز، مک، آی.او.اس، اندروید، ویندوز فون و … چیزی وجود دارد به نام مجوز یا سطوح دسترسی. با استفاده از این سطوح دسترسی می توان پی برد که یک برنامه به چه بخش هایی از سیستم عامل دسترسی دارد و در صورت مشکوک بودن جلوی آن را گرفت.

در حالت عادی در سیستم عامل اندروید فقط می توانید مجوزهایی که یک اپلیکیشن درخواست می کند را مشاهده کنید ولی توانایی تایید یا عدم تایید یک یا چند مجوز را ندارید. مثلا نمی توانید فقط مجوز دسترسی به موقعیت مکانی را مرورگر کروم غیر فعال کنید. یا همه مجوزها باید تایید شوند و یا کلا باید قید نصب آن برنامه را بزنید.

اما در صورتی که یک کاستوم رام نصب کرده باشید این توانایی را خواهید داشت که برخی مجوزهای یک اپلیکیشن را باطل کنید. مثلا می توانید مجوز دسترسی مرورگر کروم یا اپلیکیشن فیسبوک به GPS را غیر فعال کنید. در این حالت همه مجوزها معتبر هستند به جز یک مورد.

این کار آزادی عمل بسیار زیادی به شما می دهد و می توانید در مورد هر مجوز تصمیم گیری کنید. البته ذکر یک نکته ضروری است. اگر برخی از مجوزها را غیر فعال کنید ممکن است در روند کار برنامه مذکور اخلال ایجاد شود. مثلا اگر مجوز دسترسی به GPS را از اپلیکیشن فیسبوک بگیرید دیگر توانایی Check-in کردن نخواهید داشت.

همچنین قابلیت پیکربندی سطوح دسترسی و مجوزها در نسخه 4.3 اندروید به شکل یک قابلیت مخفی در بخش تنظیمات وجود دارد. بنابراین می توانید امید داشته باشید که به زودی در نسخه های رسمی اندروید فعال شود.

5

اما شاید بهتر باشد حالا که به پایان این مطلب رسیده ایم به دلایلی نیز اشاره داشته باشیم که ممکن است شما را از نصب کاستوم رام ها منصرف کند. در واقع کاستوم رام ها بی عیب و نقص نیستند و معایبی نیز دارند که میزان رضایت مندی شما از آنها به پشتیبانی تیم مربوطه از محصولش باز می گردد. اما حالا چند دلیل برای نصب نکردن کاستوم رام ها:

1- مشکلات عمر باتری: گاهی اوقات ممکن است که کاستوم رام نصب شده توسط شما به شکل کامل برای دستگاه تان بهینه سازی نشده باشد و باعث کاهش عمر باتری دستگاه تان شود. به شکلی که خیلی سریع تر از رام اصلی دستگاه شارژ خالی می کند. البته اگر این مورد زیاد محسوس نباشد مشکلی نخواهد داشت.

2- مشکلات سخت افزاری: در بعضی موارد نیز مشاهده می شود که کاستوم رام به صورت کامل از سخت افزارهای دستگاه شما پشتیبانی نمی کند و باعث بروز مشکلاتی مثل عدم توانایی استفاده از دوربین یا بلوتوث خواهد شد. البته این مشکلات به مرور زمان برطرف می شوند.  تجربه شخصی بنده از نصب کاستوم رام این مورد را تایید می کند.

3- ایرادهای نرم افزاری: مسلما کاستوم رام ها توسط شرکت تولید کننده دستگاه شما تست نمی شوند. بنابراین ممکن است مشکلات نرم افزاری گریبان گیر شما شوند. حتی گاهی اوقات ممکن است ناپایداری هایی در دستگاه تان مشاهده کنید مثل ریست شدن ناگهانی دستگاه یا خطای Force Close برای برخی برنامه ها.

6

تجربه شخصی از نصب کاستوم رام سیانوژن مود

بنده شخصا کاستوم رام سیانوژن مود 10.1 را روی گوشی گلکسی مینی 2 خود امتحان کردم. این نسخه از سیانوژن مود، اندروید 4.2.2 را در اختیار شما قرار می دهد. در ابتدا باید بگویم که سیانوژن مود هنوز به صورت رسمی برای گلکسی مینی 2 عرضه نشده است و بنابراین مجبور به استفاده از نسخه غیر رسمی آن شدم.

در ابتدا ناپایداری هایی مشاهده می شد. مثل ریست شدن ناگهانی دستگاه و عدم توانایی استفاده از دوربین و همچنین بلوتوث. اما انتشار نسخه های جدید مشکلات مربوط به ریست ناگهانی و دوربین حل شده است. اما بلوتوث همچنان غیر فعال است.

پس از نصب این کاستوم رام سرعت دستگاه به شدت افزایش یافته است و همه اینها به لطف بهبودهای اندروید و پروژه “کره” ( Butter ) حاصل شده است. به صورت کلی از سیانوژن مود بسیار راضی هستم و آنقدر قابلیت های خوب به شما ارایه می شود که معایب آن به چشم نمی آیند.

جمع بندی

در صورتی که تصمیم خود را گرفته اید و می خواهید یک کاستوم رام روی دستگاه خود نصب کنید، بهتر است از سیانوژن مود شروع کنید. کافیست به وبسایت Cyanogenmod.com رفته و به دنبال رام مخصوص دستگاه تان بگردید. در صورتی که رام مخصوص دستگاه تان را در این وبسایت پیدا نکردید می توانید از وبسایت xda-developers.com استفاده کنید. چون در این وبسایت رام های مختص دستگاه شما به احتمال بسیار زیاد پیدا می شوند.

همچنین گروه سیانوژن مود اعلام کرده است که می خواهد روند نصب این کاستوم رام را ساده تر کرده و به شکل یک اپلیکیشن در فروشگاه گوگل پلی عرضه کند.