بازاریابی بین المللی (International Marketing)، استفاده از اصول بازاریابی برای برآوردن نیازها و خواسته های متنوع افرادی است که در خارج از مرزهای کشور زندگی می کنند.

به عبارت دیگر، بازاریابی بین المللی، انجام فعالیت های بازاریابی در بیش از یک کشور است. اغلب به بازاریابی بین المللی، بازاریابی جهانی (Global Marketing)، نیز اطلاق می شود، به این معنی که ترکیب بازاریابی (به طور خلاصه، محصول، قیمت، مکان، ترویج) با هدفگذاری مشتری بین المللی طراحی می شود و بر طبق ترجیحات ساکنان کشورهای مختلف سفارشی می شود.

یکی از مهم ترین تصمیماتی که هر شرکتی باید بگیرد، این است که آیا به بازار بین المللی وارد شود یا به مرزهای کشورش محدود باشد، اما چه بسا شرکتها به دلیل امنیت سهم بازار داخلی که در اختیار دارند و عدم تمایل به یادگیری قوانین و مقررات بازار جهانی، به جهانی شدن علاقمند نباشند.

با این وجود، دلایل زیر سازمان ها را به سوی جهانی شدن جذب می کنند:

  • رشد مقیاس اقتصاد جهانی
  • اندازه بازار بین المللی
  • بازارهای بکر بین المللی
  • فرصت های پرسودی که در بازارهای بین المللی وجود دارند

 

چگونه به بازارهای بین المللی وارد شویم؟

شرکت ها از طریق روشهای زیر می توانند جهانی شوند:

 

  1. صادرات: آسانترین راه ورود به بازار جهانی، صادرات مستقیم یا غیرمستقیم است. در صادرات غیرمستقیم، پای شرکتهای بازرگانی به میان می آید که از طرف تولیدکننده، خرید و فروش کالاها و خدمات را در خارج از کشور تسهیل می کنند. در حالیکه در صادرات مستقیم، شرکت به تنهایی از یکی از روشهای زیر اقدام به فروش محصولات و خدمات خود می کند:
  • با راه اندازی دپارتمان صادرات در داخل به عنوان یک بخش مستقل
  • از طریق شعبه های خارج از کشور که فعالیت های ترویجی را انجام می دهند و فروش و توزیع را تسهیل می کنند
  • به واسطه نمایندگان فروشی که به خارج سفر می کنند
  • به وسیله توزیع کنندگان یا عواملی که منحصرا از طرف شرکت در خارج فعالیت می کنند
  1. استراتژی های اینترنتی: امروزه شرکت ها دیگر برای نمایش محصولات خود نیازی به حضور در نمایشگاه های بین المللی ندارند؛ آنها به راحتی می توانند آگاهی مورد نظر نسبت به محصولات خود را از طریق رسانه های الکترونیکی، یعنی اینترنت، در مخاطبان هدف بین المللی خود ایجاد کنند. مشتری از طریق وبسایت شرکت می تواند اطلاعات کاملی را درباره محصول مورد نظر کسب کند و از همان طریق نیز محصول را سفارش بدهد.
  2. صدور مجوز (لیسانس) و فرنچایز: یکی از روشهای جهانی شدن، از طریق صدور مجوز است. در این حالت، شرکت اصلی مجوزی را برای شرکت خارجی صادر می کند که به او اجازه می دهد تا در حین تسهیل فروش، از فرآیند تولید، نشان تجاری، پتنت و نام شرکت اصلی استفاده کند. در این مدل، شرکت اصلی کنترل کمتری روی شرکت ثانویه دارد.

اما در مورد فرنچایز (franchise)، شرکت اصلی کنترل بیشتری دارد، زیرا به فرنچایز اجازه می دهد که از طرف شرکت اصلی و بر طبق قوانین و ضوابط آن کار کند. مک دونالدز یکی از نمونه های بارز فرنچایز است.

  1. مشارکت: شرکتها می توانند با همکاری با سایر شرکتها به عرصه بین المللی قدم بگذارند. نمونه بارز این مورد، همکاری شرکتهای سونی و اریکسون تحت عنوان برند سونی اریکسون برای تولید تلفن همراه بود.
  2. سرمایه گذاری مستقیم: و بالاخره، شرکتها می توانند برای تولید یا ارائه خدمات خود به طور مستقیم در کشورهای خارجی سرمایه گذاری کنند.

 

شرکت ها با این هدف وارد بازار بین المللی می شوند که علاوه بر افزایش فروش، سهم بزرگ و ارزشمندی از بازار را تصاحب کنند. اما در فرآیند طراحی اصول بازاریابی، برخی موارد خاص، مانند وضعیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و امکانات فناوری کشورهای هدف نیز باید مد نظر قرار بگیرد، چرا که این موارد برای هر کشوری متفاوت هستند و تاثیر آنها روی کسب و کار غیرقابل انکار است.