مصرف مواد مخدر روز برزو در حال فراگیرتر شدن در آمریکاست. بخاطر این بازی میتوانید بازی BigPharma را سرزنش کنید و یا اینکه از قیمت پایین قرص های مسکن و قیمت پایینتر هروئین انتقاد کنید و یا حتی میتوانید قسمتی از مغز را که از مصرف مواد احساس سرخوشی میکند را مورد ملامت قرار دهدی. فقط اگر این کارها را انجام میدهید در آن گیر نکنید چون زمان زیادی برای اینکار ندارید زیرا در هر روز ۱۰۰ نفر در آمریکا بخاطر سوء مصرف مواد مخدر جان خود را از دست میدهند.

جف بیسن (Jeff Beeson)، نایب رئیس بخش قاچاق مواد مخدر منطقه واشنگتن/بالتیمور (HIDTA) میگوید “اولین سوالی که پیش می آید این است که چگونه در آنِ واحد تشخیص دهیم و بفهمیم که چه اتفاقاتی در جامعه در حال رخ دادن است؟” و منظور ما نه سال آینده و نه ماه آینده است بلکه در مورد همین امروز صحبت میکنیم.

در سال قبل این بخش (HIDTA) شروع بکار بر روی یک ابزار کرده است که در سریعترین زمان ممکن اطلاعاتی در مورد بحران های سلامت در اختیار مقامات قضایی و مسئولان سلامت قرار خواهد داد.

نتیجه یک نرم افزار تحت وب بنام ODMAP است که اطلاعات سطح شهر را با ابزاری از شرکت Esri، که یک شرکت نقشه برداری است، ادغام میکند تا بدین وسیله به مسئولان سلامت عمومی، دپارتمانهای پلیس و ارگان های پاسخگو در مورد سوء مصرف مواد مخدر که در سطح شهر در حال رخ دادن است در لحظه اطلاع رسانی کند.

حوزه ی ملی نرم افزار ODAMP این برنامه را از سایر موارد مشابه متمایز میکند. ایالات مختلف در سرتاسر آمریکا برای ایجاد نرم افزاری برای کنترل بحران های مصرف مواد مخدر با هم در حال رقابت هستند  و  البته ایالت ایندیانا موفق شده در مواردی این گرایشات را رهگیری کند. آنها از آژانس های محلی کمک گرفتند تا بتواندد یک بانک اطلاعاتی سراسری از اتفاقاتی مانند دستگیر شدن بدلیل مواد مخدر، کشف مواد مخدر و همچنین کنترل توزیع داروی نالوکسان (برای درمان مشکلات ناشی از سوء مصرف مواد مخدر) داشته باشند.

نمایش مصرف افراطی مواد مخدر بر روی نقشه

ODMAP نیز همین مسیر را طی کرده است ولی با این تفاوت که تمرکز آن بر روی نقشه برداری از مصرفهای بیش از حد مواد مخدر و بویژه نشان دادن محل آن بر روی نقشه است که بتوان فهمید آن اتفاق در شهر مجاور در حال رخ دادن است و یا چند ایالت آنطرف تر.

این اطلاعات جغرافیایی به سازمانهای مختلف کمک میکند تا قبل از اینکه مصرف بیش از حد مواد جایی اتفاق بیفتد جلوی وقاع آن گرفته شود. جف بیسن میگوید “تا بحال نقشه ای را دیده اید که با تعدادی نقطه نحوه شیوع یک بیماری را نشان میدهد ؟ ما چیزی شبیه به آن را در ODMAP بصورت روزانه میبینیم.” اگر ODMAP افزایش سوء مصرف مواد مخدر در شهر آرندل کانتی در ایالت مریلند را ثبت کند، نرم افزار فوراً اعلانی برای مسئولان سلامت عمومی در برکلی، ایلت ویرجینیای غربی و ۱۲۰ مایل دورتر، ارسال میکند. چرا ؟ چون ظرف ۸ الی ۱۰ ساعت بعد از آن اتفاق قست شرقی ویرجینیای غربی نیز شاهد این سوء مصرف خواهد بود.

بیسن به این نکته نیز اشاره میکند که “تا قبل از استفاده از این نرم افزار از وجود چنین وابستگیهای جغرافیایی اطلاع نداشتیم”. بوسیله ی این ارتباطات و تاثیرات جغرافیایی، مسئولان محلی میتوانند وقوع این اتفاقات را پیش بینی کنند و قبل از رخ دادن آنها به موسسات و سازمانهای ذیربط اطلاع رسانی کنند. با این کار اطمینان حاصل میشود که اولین گروهی که به سراغ شخص مصرف کننده میروند داروی نالوکسان را در اختیار داشته باشند.

در همین حین، این اطلاعات به مسئولان قضایی کمک میکند تا تئوری هایی که در مورد مسیر ورود این مواد مخدر به حوزه ی آنها داشته اند را مجدداً بررسی نمایند. ارتباط بین برکلی و شهر آروندل را در نظر بگیرید. بیسن میگوید : “بخش HIDTA واشنگتن/بالتیمور سالها بر اساس اطلاعاتی که از افراد دستگیر شده داشتند به ارتباط این دو نقطه مشکوک بودند. اما اگر کسی را بخاطر قاچاق مواد مخدر در بالتیمور دستگیر میکردیم نمیتوانستیم بفهمیم موادی که او وارد کرده کجا در حال توزیع شدن است. اما اکنون میتوانیم موادها را نیز رهگیری کنیم. میتوانیم ببینیم روند توزیع آن در سراسر منطقه به چه صورت است” و هرچه اطلاعات بیشتری در ODMAP جمع آوری شود، ارتباطات محلی بیشتری بین مقامات قضایی و مسئولان سلامت برقرار خواهد شد. بیسن اضافه میکند : “ما هیچ وقت اطلاعاتی تا این اندازه دقیق ومفید از سوء مصرف ها در اختیار نداشتیم و هیچگاه این اطلاعات را با هم به اشتراک نمیگذاشتیم”

پس از صحبتی که با مقامات قضایی و سلامت در مورد این ابزار شد آنها گفتند که به آن علاقمند هستند زیرا ساده، قدرتمند و رایگان است. وقتی گروه اول به محل رخ دادن سوء مصرف میرسند (بیسن میگوید نزدیک به ۱۰۰۰ مرکز در سراسر کشور وجود دارد) میتوانند با یک رمز عبود به قسمت سطح ۱ پرتال ODMAP دسترسی داشته باشند. آنها میتواندد در این قسمت تعیین کنند که آیا مورد وخیم بوده است و یا خیر و اینکه آیا داروی نالوکسان تجویز شده است و یا نه و اگر تجویز شده به چه میزان بوده است. این اطلاعات به همراه زمان و مکان اتفاق در بانک اطلاعاتی مرکزی ODMAP ذخیره میشود. برای اولین گروهی که به سراغ قربانی میروند وارد کردن این اطلاعات چند ثانیه زمان میبرد و در ضمن هیچ اطلاعات شخصی از قربانی مورد نیاز نیست. پیش به قسمتی دیگر از پرتال دسترسی دارد که میتواند اطلاعاتی از قبیل تاریخ تولد قربانی، سوابق سوء مصرف و اطلاعات مربوط به شاهدان را وارد کند. همچنین میتواند تعیین کند که مواد مصرفی فنتانیل، اکسی کدون و یا دیگر مواد مخدر بوده است. و اینکه آیا در صحنه مواد مخدری پیدا شده است ؟ حتی دسترسی ارسال عکس از نوع بسته بندی مواد مخدر نیز وجود دارد.

این اطلاعات در یک بانک اطلاعاتی جداگانه ذخیره میشود تا همه چیز با قانون HIPAA (قانونی در مورد خصوصی بودن اطلاعات سلامت) سازگار باشد.

اگر هر کدام از اطلاعات با گزارشی در گذشته در مورد سوء مصرف همخوانی داشته باشد نرم افزار ODMAP با اداره مورد نظر تماس میگیرد تا بتواند هماهنگی های لازم را انجام دهد.

قسمت جالب ماجرا جاییست که رئیس پلیسهای مناطق مختلف و یا مدیران حوزه ی سلامت عمومی به قسمت سطح ۲ دسترسی دارند. این قسمت به نام کاربری و رمز عبور جداگانه ای احتیاج دارد پس از ورود، اطلاعات و همچنین یک دید کلی از حوادث مرتبط با سوء مصرف در سطح کشور به آنها نشان داده میشود. هر حادثه با یک رنگ خاص بر روی نقشه علامتگذاری شده است. در این قسمت براحتی با بزرگنمایی بر روی نقشه اطلاعات مربوط به حوادث هر منطقه، هر ایلات و هر قسمت از کشور در اختیار فرد قرار خواهد گرفت.

یکی از ارگانهایی که از ODMAP استفاده میکند پلیس ایالت ایلینویز است. رئیس بخش اطلاعات این اداره، آرون کاسترمن (Aaron Kusterman)، میگوید : ” استفاده از این نرم افزار براحتی دیدن وضعیت ترافیک در نرم افزار نقشه ی گوگل است”. قدرت این نرم افزار در این است که شما میتوانید گرایشات به مصرف را زیر نظر بگیرید و همچنین ببینید که در نواحی مختلف در مقایسه با یکدیگر چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است.

اطلاع یافتن از اینکه کجا و چگونه افراد دچار سوء مصرف میشوند میتواند ماه ها مقامات قضایی و مسئولان محلی سلامت را درگیر کند. ولی به کمک این ابزار، در لحظه میتوان نسبت به افزایش مرگهای مرتبط با فنتانیل و یا مرگ هایی که به میزان خلوص مواد مرتبط است واکنش نشان داد.

جان برانشتین (John Brownstein)، استاد دانشگاه هاروارد، یک اپیدمیولوژیست (فردی که بر روی نحوه گسترش بیمارها و مقابله با آنها تحقیق میکند) است. او از ابزارهای دیجیتال زیادی استفاده میکند تا گسترش بیماری ها و مصرف مواد مخدر را روی نقشه رهگیری کند. او عقیده دارد هر چه اطلاعات بیشتری در اختیار داشته باشد، بهتر میتواند در مورد مشکلات مربوط به سلامتی تحقیقی کند. همچنین او میگوید: “داشتن دسترسی مستقیم به اطلاعات مربوط به سوء مصرف مواد بسیار مفید و هیجان انگیز است، اما این مورد را هم باید در نظر بگیرید که این ابزار با کمک و همکاری افراد زیادی تکمیل میشود پس نیازمند این است که تا حد امکان افراد بیشتری در آن مشارکت نمایند.

از این نقطه نظر ODMAP به سرعت در حال گسترش است. این ابزار اولین بار در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۷ در دو شهر در ویرجینیای غربی معرفی شد ولی اکنون در بیش از ۷۰ شهر ۰ ۱۹ ایالت در حال جمع آوری اطلاعات است. هفته ی پیش ۱۶ ایالت در حال استفاده از این ابزار بودند و در چند روز اخیر تعداد آژانس های قضایی و سلامت که از این برنامه استفاده میکنند از ۱۶۸ به ۱۸۶ مرکز افزایش پیدا کرده است. اگر چه بحران مصرف مواد مخدر در کشور آمریکا در حال گسترش است ولی از آن سو ابزارهایی که از این گسترش جلوگیری میکنند نیز رو به افزایش هستند.

در آخر بیسن میگوید : “وقتی از آژانس های قضایی و سلامت در کشور درباره این موضوع سوال میکنید آنها به شما خواهند گفت که ما زمان و منابع کافی برای مقابله با بحران مصرف مواد مخدر را نداریم، و همچنین نمیتوانیم بودجه مان را صرف کاری کنیم که نتیجه ای نخواهد داشت. اما کاری که میتوانیم انجام دهیم این است که با استفاده از تکنولوژی و ابزارهای مرتبط با آن اطلاعات و منابع خود را افزایش دهیم.”