متفاوت ترین مجله اینترنتی ...

چرخه‌ی عمر داده‌ها

12345 (بدون نظر)
Loading...
224

 

مراحل زندگی داده

سیر تحوّلات داده را، از ابتدای شکل‌گیری یک مفهوم در ذهن بشر، تا تبدیل آن به دانش، که ابزار برتری اقوام و ملّت‌ها بر دیگران در عصر حاضر به شمار می‌رود، می‌توان به پنج بخش کلّی تقسیم نمود.

آنچه که برای اوّلین بار در ذهن بشر شکل می‌گیرد و موجودیّت می‌یابد، مفهوم[۱] نام دارد. مفهوم می‌تواند نام یک شیء، بیان یک احساس و یا هر چیز دیگری از این دست باشد. در مورد تعریف مفهوم در دایره المعارف انکارتا[۲] آمده است : هر چیزی که بر مبنای تجربه، خلّاقیّت و یا تصویرسازی و فرضیه‌پردازی توسّط ذهن بوجود آید.

مفهومی که در ذهن ایجاد شده‌است بایستی توسّط یکی از ابزارهای ارتباطی انسان، که آنها را “زیست‌رسانه[۳]” نام نهاده‌اند، به دیگران منتقل شود. مثلاً از طریق سخن،  دست‌نوشته، حرکات بدن و یا به هر صورت دیگر. در هر حال، چیزی که بر این اساس به وجود می‌آید، داده[۴] نام دارد. ویکیپدیا، دایره المعارف اینترنتی در تعریف داده می‌گوید: مجموعه‌ای از واحدهای اطّلاعاتی که از هم مستقل هستند[۵].

داده‌ی خام، بایستی توسّط یک ابزار عملگر[۶] و یا در حین یک فرایند[۷]، مورد بررسی، تغییر و تکمیل قرار گیرد تا برای انسان ارزش استفاده داشته باشد. این فرایند را پردازش[۸] یا پروسه می‌نامند. محصول این فرایند، موجودیّتی غنی‌تر از داده است که قابلیّت استفاده دارد و به آن، فراداده[۹] یا اطّلاعات[۱۰] می‌گویند. وب‌سایت دیکشنری دات کام[۱۱] در تعریف اطّلاعات آورده است‌: مجموعه‌ای از حقایق و یا داده‌ها.

پس از کسب اطّلاعات کافی در یک مورد، به شناخت از آن مورد دست می‌یابیم. شناخت[۱۲] یا آگاهی[۱۳]، حالتی است که به ما، امکان بررسی یک موضوع و تصمیم گیری در قبال نحوه‌ی مواجهه با آن را می‌دهد. شناخت نیز در سطحی بالاتر از اطّلاعات قرار دارد. امّا همانند موجودیّت‌های قبل از خود ( که به نحوی، پیش‌نیازهایش نیز به شمار می‌روند )، در برخی موارد، تمایز آن با موجودیّت قبل و بعد ممکن نیست. دیکشنری وبستر در مورد آگاهی می‌نویسد: مرحله‌ا‌ی سطح بالا از فهم در مورد یک موضوع[۱۴]‌.

دانش[۱۵] یا خرد[۱۶]، سطح عالی آگاهی از یک موضوع است و زمانی حاصل می‌شود که شناخت ما در مورد چند موضوع متفاوت، در کنار هم قرار گیرد و به نتیجه‌ای سودمند منتهی شود که خارج از محدوده‌ی درک شناختی ما از یک پدیده است. دانش را اینگونه تعریف می‌کنند: شناخت کاملی از یک موضوع که بر پایه‌ی تجربه و تحلیل ذهنی بوجود می‌آید[۱۷].

از بین موارد ذکر شده، دو مورد وجود دارند که مطلقاً مختص انسان بوده و از دسترس رایانه‌ها و ماشین‌ها، هرچند هوشمند و قدرتمند، به دور هستند. آن دو مورد، مفهوم و دانش هستند. تولید مفهوم و دست‌یابی به دانش، چیزی است که هوش مصنوعی[۱۸] امروزی نتوانسته است به قلمرو آن وارد شود و متعالی‌ترین آرزوی دانشمندان این عرصه، همواره این بوده است که ماشینی تولید کنند که مفاهیم ذهنی بشر را درک کرده، مفهوم تولید نماید و دانش برخورد با مشکلات را دارا باشد.

آنچه که امروزه در علم هوشمندی ماشین‌آلات بدان تکیه داریم، تنها تصمیم‌گیری[۱۹] بر اساس موقعیّت مکانی و زمانی‌ و بر پایه‌ی شبیه‌سازی رفتار انسانی است و نه ایجاد مفهوم و دارابودن دانش. سیستم‌های پشتیبانی از تصمیم‌گیری[۲۰] و سیستم‌های خبره[۲۱]، از این دست پیشرفت‌ها هستند که البتّه مدّت زیادی نیست که در علوم رایانه وارد شده‌اند.

برای درک بهتر تعاریف بالا، مثالی را ارائه می‌دهیم. کلمه‌ی “آتش” را در نظر گرفته و سعی می‌کنیم مفاهیم، داده، اطّلاعات، شناخت و دانش پیرامون آن را بررسی کنیم. مثال‌های بی‌شماری در این رابطه می‌توان ارائه داد که در اینجا به یک مورد اکتفا نموده و مابقی را به ذهن خلّاق و جستجوگر خواننده‌ی محترم این متن واگذار می‌کنیم.

ü      برخی مفاهیم مربوط به آتش اینها هستند : جسم، داغ بودن، سوزش دست، احساس بد

ü      تعدادی از داده‌های این مسأله می‌توانند اینها باشند : جسم داغ گوشه‌ی اتاق، به سمت جسم حرکت کردن، دست زدن به جسم

ü      اطّلاعات موجود : جسم داغ دست را سوزاند، احساس بسیار بدی دارم

ü      شناخت موضوع : گوشه‌ی اتاق جسم داغی وجود دارد که دست را می‌سوزاند، هر جسم داغ می‌تواند دست را بسوزاند و احساس بسیار بدی ایجاد کند

ü      دانشی که ممکن است بدست آید : اگر در جنگل تنها بودم و گرگ به من حمله کرد، جسم داغی را ( مثلاً انتهای گداخته‌ی تکّه‌چوبی از آتشی که برای گرم‌کردن خودم درست کرده‌ام ) به سمت او بگیرم تا بسوزد، فرار کند و من صدمه نبینم.

ارسالی توسط:

محسن پاک‌نیّت،لیسانس مهندسی فنّاوری اطّلاعات

 

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سير تحوّلات داده را، از ابتداي شكل‌گيري يك مفهوم در ذهن بشر، تا تبديل آن به دانش، كه ابزار برتري اقوام و ملّت‌ها بر ديگران در عصر حاضر به شمار مي‌رود، مي‌توان به پنج بخش كلّي تقسيم نمود.