تاکسیهای اینترنتی پس از بیش از یک دهه فعالیت، نقش مهمی در حملونقل شهری، اشتغالزایی و توسعه خدمات آنلاین ایفا کردهاند. با این حال، برخی نهادهای دولتی هنوز ماهیت پلتفرمها را بهدرستی درک نکردهاند. تصمیم مجلس برای واگذاری صدور مجوز به ۱۳۰۰ شهرداری، نگرانی فعالان این صنعت را افزایش داده است. این اقدام میتواند باعث پراکندگی تصمیمها، افزایش هزینهها برای شرکتها و رانندگان و کاهش کیفیت خدمات شود، در حالی که چارچوب قانونی مصوب سال ۱۳۹۸ هنوز معتبر و عملیاتی است.
بلوغ بازار تاکسیهای اینترنتی
صنعت تاکسیهای اینترنتی در ایران به بلوغ قابل توجهی رسیده و سهم مهمی در کاهش سفرهای بیهدف، ارتقای کیفیت حملونقل و ایجاد فرصتهای شغلی ایفا کرده است. پلتفرمها سالهاست بر اساس دستورالعمل نظارت بر خدمات هوشمند مسافر (۱۳۹۸) فعالیت میکنند و دستورالعمل نقشها و وظایف نهادهای مرتبط، از جمله وزارت کشور و شهرداریها را مشخص کرده است. با این حال، شهرداریها تاکنون از اجرای صحیح نظارت و صدور مجوز خودداری کرده و تلاش کردهاند اختیار صدور مجوز را به خود اختصاص دهند.
چالشهای واگذاری مجوز به شهرداریها
تغییر مرجع صدور مجوز مشکلات جدی ایجاد میکند. اگر هر پلتفرم مجبور شود با بیش از ۱۳۰۰ شهرداری هماهنگی کند، این وضعیت باعث پراکندگی تصمیمگیری، افزایش هزینهها و کاهش انسجام در سیاستگذاری میشود. برخی شهرداریها خود بهصورت مستقیم در حوزه حملونقل فعالیت دارند و اختیار صدور مجوز به نهادی که رقیب بازار است، تعارض منافع آشکار ایجاد میکند. این شرایط میتواند رقابت سالم، نوآوری و کیفیت خدمات را محدود کند.
اثرات بر رانندگان و کاربران
تمرکز صدور مجوز در شهرداریها میتواند هزینهها برای کاربران و رانندگان را افزایش دهد و کیفیت خدمات را کاهش دهد. تصمیمهای غیرکارشناسی درباره تعرفهها، مالیات و الزامات مالی، فشار مضاعفی به رانندگان و شرکتها وارد میکند. علاوه بر این، شهرداریها مدل پلتفرمی کسبوکارها را درک نکردهاند و تمرکز متمرکز بر صدور مجوز، انگیزه نوآوری و توسعه خدمات را کاهش میدهد.
راهکار و چشمانداز
برای رشد پایدار صنعت تاکسیهای اینترنتی، باید نقش صدور مجوز را از تنظیمگری و نظارت تفکیک کرد. چارچوب قانونی سال ۱۳۹۸ وظایف نهادهای مسئول را مشخص کرده و تاکسیهای اینترنتی به آن پایبند هستند. تمرکز بر اجرای دقیق دستورالعمل، شفافسازی وظایف نهادها و درک صحیح از مدل پلتفرمی، بهترین راهکار برای رفع چالشها است.
نامه معاون اول رئیسجمهور نشاندهنده تمایل دولت به ساماندهی و نظارت بر تاکسیهای اینترنتی است، اما تا زمانی که مرجع صدور مجوز و نقش نهادهای نظارتی مشخص نشود، بازار تاکسیهای اینترنتی با ابهام و پراکندگی تصمیمگیری مواجه خواهد بود.
منبع: ایرانیان استارتاپ
مبینا ارجمندی
دنیای تکنولوژی همیشه در حال تغییر است و من اینجا سعی میکنم مهمترین اتفاقات، ابزارها و ایدههای تازه را ساده و کاربردی روایت کنم.
مشاهده همه نوشتههای نویسنده
