میگرن یک اختلال پیچیده با پایه ژنتیکی قوی است که مطالعات، نقش ۳۰ تا ۶۰ درصدی وراثت در آن را تأیید کردهاند.
نقش ژنها در میگرن؛ از ارث خانوادگی تا نقشه ژنوم
مطالعات خانوادگی و بررسی دوقلوها نشان دادهاند که ۳۰ تا ۶۰ درصد ریسک میگرن ارثی است. به گزارش BBC News، بزرگترین پژوهشهای ژنومی از جمله تحلیل گسترده ژنوم (GWAS) روی بیش از ۱۰۰ هزار بیمار مبتلا به میگرن، موفق به شناسایی ۱۲۳ نقطه ژنتیکی خطر شدهاند که ۸۶ مورد آن برای نخستین بار گزارش شده است.
این نقاط ژنی عمدتاً در مسیرهای عصبی–عروقی مغز قرار دارند و تأیید میکنند که میگرن نتیجه اختلال همزمان در جریان خون مغزی و انتقال سیگنالهای عصبی است. برخی از این ژنها بهطور اختصاصی با میگرن با اورا (هاله نوری) یا میگرن بدون اورا مرتبطاند، در حالی که تعدادی دیگر در هر دو نوع نقش دارند.
میگرن؛ بیماری نوروواسکولار و امید به درمان هدفمند
ژنهایی مانند CACNA1A که پیشتر با میگرن همیپلژیک خانوادگی شناخته میشدند، اکنون در انواع شایعتر میگرن نیز دیده شدهاند؛ موضوعی که پیوند میان فرمهای نادر و رایج بیماری را تأیید میکند. همچنین حضور ژنهای مرتبط با کانالهای کلسیمی و گیرندههای CGRP – اهداف اصلی داروهای نوین میگرن – نشان میدهد این بیماری یک اختلال واقعی نوروواسکولار است.
اگرچه هر ژن بهتنهایی اثر کمی دارد، اما تجمع آنها بهصورت پلیژنیک میتواند خطر کلی را بهطور معناداری افزایش دهد. محققان معتقدند استفاده از نمره خطر پلیژنیک میتواند به شناسایی افراد پرخطر کمک کرده و مسیر درمان شخصیسازیشده را هموار کند؛ برای مثال، شروع زودتر داروهای پیشگیریکننده در افراد با بار ژنتیکی بالا.
با این حال، عوامل محیطی مانند استرس، کمخوابی، تغییرات هورمونی و رژیم غذایی همچنان بهعنوان ماشههای اصلی حملات میگرنی شناخته میشوند. پژوهشگران امیدوارند با مطالعات بزرگتر و طولی، به سمت پیشگیری مؤثر و حتی درمان قطعی میگرن حرکت کنند؛ اختلالی ناتوانکننده که میلیونها نفر را درگیر کرده و بار اقتصادی سنگینی دارد.

نظرات کاربران