۵۴ سال پیش یعنی ۱۲ مهر ماه سال ۱۳۴۸ اولین تاکسی تلفنی ها در تهران راه اندازی شدند.با رشد و توسعه فناوری این تاکسی تلفنی ها نیز در طول زمان جای خود را به تاکسی های اینترنتی دادند.
در این مقاله از گویا آی تی به مناسبت روز تاکسی تلفنی به تولد و تغییر تاکسی تلفنی ها و جایگزین شدن آن با تاکسی های اینترنتی می پردازیم.
تولد اولین تاکسی تلفنی ها در تهران
سال ۱۳۴۸ خیابان های تهران بسیار شلوغ و به یک سیستم حمل و نقل سریع نیاز بود.در همین روزها بود که روزنامه کیهان خبری را منتشر کرد: «شرکت تعاونی تاکسیرانی به منظور فراهم آوردن تسهیلات بیشتر و رفع احتیاجات ضروری برای اهالی محترم پایتخت، با تعداد محدود تاکسی، مبادرت به دایر نمودن سرویس اختصاصی تاکسیرانی تلفنی در تهران نموده‌است که از ساعت ۹صبح روز شنبه ۱۲مهرماه ۱۳۴۸تاکسی‌های تلفنی آماده احضار هستند.»
۵۴ سال پیش در ۱۲ مهر اولین نسل تاکسی ها راه اندازی شد. با شماره تلفن ۷۲۱۱۱ قابل دسترسی بودند،یعنی مسافران با تلفن ثابت شماره تاکسی تلفنی را می گرفتند و مرکز با بی سیمی که در اختیار رانندگان بود با آنها ارتباط برقرار می کرد و نزدیک ترین راننده را به محل مسافر می فرستاد.
و همچنین این تاکسی ها در ایستگاه های:
- میدان فردوسی؛
- خیابان شاه‌رضا چهارراه پل چوبی؛
- جاده قدیم شمیران سه‌راه ضراب‌خانه؛
- میدان تجریش؛
- جاده تهران نو ـ سه‌راه نارمک؛
- خیابان پهلوی سه‌راه عباس‌آباد؛
- خیابان سپه ـ سه‌راه موزه؛
- خیابان سی‌متری ـ چهارراه منیریه.
خدمت رسانی می کردند و مسافران با مراجعه به این ایستگاه ها بدون نیاز به تلفن ثابت و شماره گیری سرویس دریافت کنند.
این تاکسی تلفنی ها از تهران عبور کرد و به شهر های مشهد و اصفهان و…رسید.
البته مقدمات تأسیس تاکسی تلفنی ها به سال ۱۳۰۱ بر می گردد که اشرف الملوک ملقب به فخرالدوله از نوادگان قاجار،ثروت خود را برای تأسیس یک سیستم حمل و نقل و تردد راحت تر شهروندان اهدا کرد.
تاکسی های اینترنتی
اسنپ
تاکسی های تلفنی از سال 1348 تا به امروز به فعالیت خود ادامه داده اند.اما در سال 1393 با رشد سریع فناوری و گسترش اینترنت و استفاده از تلفن همراه،بار دیگر، سیستم حمل و نقل ایران دچار تحول شد.
اسنپ یا نام اولیه آن (تاکسی یاب) اولین تاکسی اینترنتی است که توسط ایاد القصار و محمود فوز تأسیس شد.
با استفاده از اپلیکیشن اسنپ می توانید با مشخص کردن مبدأ و مقصد خود روی نقشه درخواست خودرو کنید. و همچنین هزینه سفر مشخص است و می توان آن را به صورت آنلاین پرداخت کرد.
اسنپ فعالیت خود را در تهران آغاز کرد و سپس در شهر ها و استان های دیگر با استقبال مواجه شد.
تپسی
آغاز داستان تپسی، به بهمن 1394 برمی‌گردد. زمانی که میلاد منشی‌پور و حمید مهینی، با هدف راه‌اندازی یک کسب و کار اینترنتی، به کشور بازگشتند و با همراهی هومن دمیرچی، پایه‌های اولیه‌ی تپسی را شکل دادند. در ادامه و با همراهی یک تیم ده نفره از برنامه‌نویسان متخصص کشور، طراحی و توسعه محصول تپسی را آغاز شد. نسخه اولیه تپسی در خرداد 1395 به بازار عرضه شد. در طول این مدت، سرمایه‌گذاری اولیه‌ی شرکت توسط سه موسس تامین شد. در ادامه تپسی بسیار سریع رشد کرد و توانست در چند مرحله، سرمایه لازم برای رشد خود را جذب کند. حالا تپسی، در 13 استان کشور به همراه شهرهای تابعه آنها فعال است و خدمات متنوعی را به کاربران خود ارائه می‌کند.
شهرزاد
تاکسی اینترنتی شهرداری تهران با نام تجاری «شهرزاد» روز شنبه ۴ مرداد ۱۴۰۳ به طور رسمی رونمایی شد. با هدف ارتقای خدمات حمل‌ونقل شهری و بهبود وضعیت معیشتی رانندگان طراحی شده است.
شادی مالکی، اعلام کرد که این طرح برای ترغیب رانندگان به فعالیت در ساعات اوج ترافیک طراحی شده است. در فاز نخست، تاکسیرانان با نصب اپلیکیشن تاکسی‌برخط سفرها را ثبت می‌کنند و مسافران از طریق اسکن کد QR روی شیشه تاکسی کرایه خود را الکترونیک پرداخت می‌کنند.
تاکسی های بابک زنجانی
پس از تاکسی ها تلفنی و اینترنی نوبت به تاکسی های لوکس گروه اقتصادی دات وان که به بابک زنجانی منتصب است می رسید که لوکس ترین تاکسی ایران را معرفی کرد. تویوتا bZ3x که به تازگی به بازار جهانی معرفی شده است، حال به عنوان تاکسی تمام الکتریکی و لوکس دات وان به ایران آمده است.
از مزایای این تاکسی ها می توان به دوربین های نظارتی داخل و خارج خودرو اشاره کرد.و همچنین مسافران می توانند تصاویر داخل کابین خودرو را با دیگران به اشتراک بگذارند.
چند صد دستگاه چانگان ایدو برقی و تویوتا bZ3X برای دات وان وارد ایران شده تا لوکس ترین و امن ترین سیستم حمل و نقل کشور ایجاد شود.
از امکانات تویوتا bZ3x می توان به:
- سقف شیشه ای،
- شارژر وایرلس تلفن همراه،
- سنسور نور،
- سنسور باران،
- نمایشگر لمسی
- تهویه اتوماتیک دو کاناله درِ صندوق عقب برقی
- سردکن و گرمکن صندلی های جلو و…
اشاره کرد.
این سیستم مالکیت خصوصی دارد و رانندگان حرفه ای استخدام شده در این شرکت هستند.
در نهایت،از تماس ساده ۱۳۴۸ تا اپ‌های هوشمند ۱۴۰۴، تاکسی‌های ایرانی مسیری پرپیچ‌وخم پیموده‌اند: از آژانس‌های خصوصی به غول‌های دیجیتال اسنپ و تپسی، از خدمات دولتی شهرزاد تا لوکس‌های برقی دات‌وان. این تکامل، بیش از جابه‌جایی، داستانی از نوآوری، رقابت و چالش‌های شهری است ، ایجاد شغل، کاهش ترافیک، اما با سایه‌هایی مثل نابرابری کرایه‌ها.
