تبلیغات رمزارزی | فرصت طلایی یا تهدید جدی برای اقتصاد دیجیتال ایران؟

بازار تبلیغات رمزارز در ایران طی سال‌های اخیر به جریان مالی مهمی در تبلیغات دیجیتال تبدیل شده است. با این حال، چارچوب قانونی و نظارتی آن هنوز روشن نیست. نظام‌نامه رمزارز کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی تکلیف رگولاتور را مشخص کرده، اما ابلاغیه‌های وزارت ارشاد بیشتر محدودکننده هستند تا شفاف‌کننده.

به گزارش پیوست، این بازار از فعالیت محدود دیجیتال فراتر رفته و بخش قابل‌توجهی از اقتصاد کاربران ایرانی را در بر گرفته است. محسن عربها، سخنگوی یکتانت، سهم بازار رمزارز در تبلیغات دیجیتال را حدود ۱۰ درصد برآورد می‌کند. با این حال، قوانین لازم هنوز به طور کامل تدوین نشده‌اند.

خلأ نظارتی و سردرگمی پلتفرم‌ها

نظام‌نامه رمزارز مصوب ۱۴۰۳ وزارت ارشاد، تنظیم‌گری تبلیغات حوزه رمزارز را برعهده این وزارتخانه گذاشته است. اما دو ابلاغیه اخیر، معیارهای اجرایی مشخصی ارائه نکرده و شفافیت کافی ندارند. پلتفرم‌های تبلیغاتی مجبور شده‌اند خودشان کسب‌وکارها را غربالگری کنند تا مجاز بودن آنها را تشخیص دهند. این در حالی است که ابزار و اختیار لازم برای این کار را ندارند.

همچنین، بانک مرکزی فرآیند صدور مجوز برای صرافی‌ها و کارگزاران رمزارزی را مشخص نکرده است. پیش‌نویس ضوابط هم هنوز نهایی نشده است. این بلاتکلیفی، پلتفرم‌ها را مجبور کرده تصمیمات خود را بر اساس حدس و تجربه بگیرند.

خودتنظیمی پلتفرم‌ها و محدودیت‌ها

پلتفرم‌های داخلی مانند تپسل و یکتانت تلاش می‌کنند تبلیغات رمزارزی را با حداقل ریسک مدیریت کنند. آنها وضعیت حقوقی شرکت‌ها، احراز هویت صاحبان کسب‌وکار، نوع محتوا و رفتارهای پرریسک را بررسی می‌کنند. محسن عربها می‌گوید که تبلیغات وعده سود تضمینی، طرح‌های هرمی و محتوای گمراه‌کننده را رد می‌کنند.

با این حال، این خودتنظیمی جایگزین نظارت رسمی رگولاتور نیست و همچنان پلتفرم‌های پرریسک داخلی و خارجی فعال هستند.

خطر برای کاربران و ضرورت شفافیت

نبود لیست رسمی کسب‌وکارهای مجاز و نهاد پاسخگو، کاربران را در معرض ریسک قرار داده است. اگر پلتفرم خارجی دارایی کاربران را بلوکه کند یا پلتفرم داخلی ورشکست شود، هیچ مرجعی پاسخگو نخواهد بود.

نیما محمد حسنی، مدیر ارشد بازاریابی تپسل، می‌گوید شفافیت به نفع دولت و کاربران است. وقتی تبلیغات در پلتفرم‌های داخلی انجام شود، محتوای آن قابل بررسی و مدیریت خواهد بود و خطر خروج سرمایه کاهش می‌یابد.

جمع‌بندی

بازار تبلیغات رمزارز ظرفیت بالایی دارد، اما خلأهای قانونی و نظارتی آن را پرریسک کرده است. رگولاتور باید با انتشار لیست کسب‌وکارهای مجاز و معیارهای شفاف، نقش «داور» را به عهده گیرد. در غیر این صورت، پلتفرم‌ها مجبور به خودتنظیمی می‌شوند و کاربران بیشترین آسیب را خواهند دید.

شفافیت، نه ممنوعیت، کلید آینده پایدار این بازار است. تنها با حضور رگولاتور مسئول و ابزارمند می‌توان حقوق کاربران را تضمین کرد.

منبع: پیوست