افزایش نرخ دلار و فعال شدن مکانیسم ماشه، قیمت لپتاپ را در بازار ایران حدود ۳۰ درصد بالا برد. بررسیهای میدانی از پاساژهای کامپیوتر و فروشگاههای فناوری نشان میدهد که این جهش قیمتی، بازار دیجیتال را به رکود کشانده است. فروشندگان میگویند مردم دیگر توان خرید مدلهای جدید را ندارند و به سراغ لپتاپهای کارکرده رفتهاند.
افزایش نرخ ارز؛ موتور گرانی لپتاپ
بازار لپتاپ در ایران به نرخ دلار وابستگی شدیدی دارد. تقریباً تمام قطعات آن از خارج وارد میشود و حتی برندهایی که در ایران مونتاژ دارند، بدون زنجیره تأمین جهانی قادر به تولید نیستند. به همین دلیل، هر نوسان کوچک در ارز، قیمت لپتاپ را بالا میبرد.
فروشندگان میگویند چند هزار تومان افزایش در دلار، قیمت مدلهای پرفروش را دو تا چهار میلیون تومان بالا کشید. مدلی که ماه گذشته ۷۰ میلیون تومان بود، حالا نزدیک به ۱۰۰ میلیون تومان قیمت دارد.
رکود در بازار دیجیتال
افزایش قیمتها، صدای زندگی را از پاساژهای کامپیوتر گرفته است. فروشندگان میگویند در فروشگاههای بزرگ دیجیتال، مشتریها کمتر رفتوآمد میکنند. یکی از آنها میگوید:
«قبلاً مدلهای میانرده پرفروش بودند، اما حالا مردم دنبال لپتاپهای ارزانتر یا استوک میگردند.»
کارشناسان بازار دیجیتال نیز تأیید میکنند که رشد قیمت دلار و کاهش قدرت خرید مردم، باعث سقوط تقاضا در بازار لپتاپ شده است.
مکانیسم ماشه و جو روانی بازار
فعال شدن مکانیسم ماشه نیز بازار را مضطرب کرده است. بسیاری از فروشندگان میگویند روند افزایش قیمت از زمانی آغاز شد که هنوز اجرای این سازوکار قطعی نشده بود. این جو روانی باعث شد واردکنندگان برای حفظ سرمایه، عرضه کالا را کاهش دهند و قیمتها سریعتر بالا برود.
فشار اقتصادی بر خریداران
سادینا آبایی، رئیس کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق بازرگانی ایران، میگوید:
«افزایش نرخ دلار و نگرانیهای سیاسی، مستقیم روی قیمت لپتاپ اثر گذاشت و فشار زیادی بر مصرفکننده وارد کرد.»
او هشدار میدهد که اگر دولت راهی برای کنترل نرخ ارز پیدا نکند، بازار لپتاپ با رکود شدیدتری روبهرو میشود.
افزایش خرید لپتاپهای کارکرده
کاهش قدرت خرید، مردم را به سمت کالاهای کارکرده سوق داده است. فعالان بازار گزارش میدهند که تقاضا برای لپتاپهای استوک نسبت به سال گذشته دو برابر شده است. بسیاری از خانوادهها ترجیح میدهند با نصف هزینه، دستگاهی کارکرده اما قابل استفاده بخرند تا اینکه برای لپتاپ نو هزینه سنگینی بپردازند.
جمعبندی
افزایش ۳۰ درصدی قیمت لپتاپ، تصویری روشن از فشار اقتصادی بر بازار فناوری ایران نشان میدهد. نوسانات ارزی، مکانیسم ماشه و کاهش قدرت خرید مردم، بازار دیجیتال را در وضعیتی بحرانی قرار دادهاند. تا زمانی که ثبات ارزی و سیاست مشخصی برای واردات کالاهای فناوری شکل نگیرد، خرید لپتاپ نو برای بسیاری از مردم تنها یک آرزو باقی میماند.
منبع: عصر ایران
