درحالیکه شاید در نگاه اول قطعی اینترنت تنها یک اختلال ساده در دسترسی به شبکههای اجتماعی بهنظر برسد، آمارهای جدید نشان میدهند که این اتفاق، لرزهای جدی بر پایههای اقتصاد دیجیتال کشور انداخته است. اظهارات اخیر رئیس سازمان نظام صنفی رایانهای (نصر) بار دیگر ابعاد پنهان این بحران را آشکار کرده است؛ بحرانی که آثار آن فقط به عدد و رقم محدود نمیشود.
فهرست مطالب
بر اساس برآوردهای اعلامشده، خسارت مستقیم قطعی اینترنت روزانه بین دو تا سه هزار میلیارد تومان (همت) تخمین زده میشود. این رقم شامل زیان کسبوکارهای آنلاین، توقف خدمات پلتفرمها، کاهش فروش، اختلال در زنجیره تأمین دیجیتال و افت بهرهوری شرکتهاست. بهبیان ساده، اگر این وضعیت تنها ۱۰ روز ادامه یابد، چیزی حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان از چرخه اقتصاد کشور خارج میشود؛ عددی که با بودجه سالانه بسیاری از پروژههای ملی برابری میکند.
اقتصاد دیجیتال؛ اولین قربانی خاموشی اینترنت
علی حکیمجوادی، رئیس سازمان نصر، تأکید میکند که این خسارتها صرفاً بخش قابل اندازهگیری ماجراست. اقتصاد دیجیتال ایران متشکل از هزاران استارتاپ، فروشگاه آنلاین، شرکت نرمافزاری، فریلنسر و صادرکننده خدمات فناوری است که حیات آنها به اتصال پایدار اینترنت وابسته است.
به گزارش زومیت و بر اساس تحلیلهای فعالان بازار، قطع اینترنت باعث لغو قراردادهای بینالمللی، از دست رفتن بازارهای صادراتی خدمات IT و کاهش شدید اعتماد مشتریان داخلی و خارجی میشود. این موضوع بهطور مستقیم جایگاه ایران را در شاخصهای جهانی مانند سهولت کسبوکار، نوآوری و آمادگی دیجیتال تضعیف میکند؛ شاخصهایی که سالها برای بهبود آنها تلاش شده است.
خسارت پنهان؛ از فروپاشی اعتماد تا مهاجرت نخبگان
حکیمجوادی معتقد است خسارت واقعی قطع اینترنت، فراتر از ترازنامههای مالی است. اعتمادی که کاربران طی سالها به سرویسهای آنلاین، بانکداری دیجیتال و کسبوکارهای اینترنتی پیدا کردهاند، با هر بار قطعی آسیب میبیند. بازسازی این اعتماد، نه در کوتاهمدت ممکن است و نه با تزریق پول.
از سوی دیگر، ناامیدی متخصصان فناوری اطلاعات یکی از خطرناکترین پیامدهای این وضعیت است. بسیاری از نیروهای متخصص که ستون فقرات اقتصاد دیجیتال کشور محسوب میشوند، با تداوم این شرایط، گزینه مهاجرت را جدیتر از گذشته بررسی میکنند. موضوعی که به گفته رئیس نصر، خسارتی جبرانناپذیر برای آینده فناوری کشور بههمراه دارد.
او در جمعبندی هشدار میدهد: «اثر قطعی اینترنت در تمام ابعاد گسترده است و هنوز بخشهایی از آن محاسبه نشده؛ قطعا خسارت واقعی بسیار فراتر از این برآوردهاست.»
