اگر با کدک‌های (Codec مخفف Compressor Decompressor به معنی فشرده کننده و باز کننده است) صوتی تصویری آشنایی داشته باشید احتمالاً نام Opus را شنیده‌اید.

در گذشته کدک‌های مختلف mp3 بسیار محبوب بوده و برای فشرده کردن فایل‌های صوتی از آن استفاده می‌شد. فایل‌های mp3 با بیت‌ریت (نرخ ذخیره سازی داده در یک استریم صدا یا به عبارتی تعداد بیت‌هایی که در هر ثانیه باید دیکد شوند) 128 الی 320 را بسیار دیده‌اید.

استاندارد دیگر که در فایل‌های mp4 و m4a به کار رفته و محبوبیت زیادی دارد AAC است. در این زمینه کدک‌های Apple و Nero پیشتاز هستند.

اما دوره‌ی آزمایشی یک استاندارد متن باز و رایگان سر رسیده و بالاخره Opus هم استاندارد شد. IETF کد RFC 6716 را به این استاندارد اختصاص داده است. Opus همان کدکی است که Mozilla چندی پیش رسماً در مرورگر خود پشتیبانی کرده و البته کمپانی‌های بزرگی همچون Microsoft (برای سرویس Skype) و Google نیز در لیست حامیان آن دیده می‌شوند.

هدف اصلی از طراحی این کدک جدید استفاده در اینترنت و کارهای تعاملی است. Opus نسبت به mp3 و AAC پهنای باند کمتری نیاز دارد و تأخیر آن هم کمتر است لذا برای کارهای اینترنتی و گفت‌وگو بسیار مناسب است. مخصوصاً که صدای انسان را بهتر از هر کدک دیگری فشرده می‌کند (حتی بهتر از Speex و G.729 و همچنین Amr-NB)، در واقع برای ایجاد یک برنامه‌ی رادیویی یا پادکست وقتی بیت‌ریت آن را روی 32 کیلوبیت در ثانیه تنظیم کنیم، افت کیفیت غیر قابل تشخیص است!

در تمام بیت‌ریت‌های کم و زیاد بالاترین کیفیت مربوط به Opus می‌شود. به نمودار زیر توجه کنید:

 

در ابتدای فایل معمولاً چندین کیلوبیت داده ذخیره می‌شود (مثلاً با کدک Vorbis که در فایل‌هایی با پسوند ogg می‌بینیم) اما در مورد Opus این مشکل وجود ندارد، پس برای افکت‌های صوتی و صدا در بازی‌ها بهترین انتخاب است.

در تست‌های دقیق، مقایسه‌ی کدک‌های MP3، HE-AAC (نوع خاصی از AAD با فشرده‌سازی بهتر) و Vorbis و Opus نشان داد که در بیت‌ریت 64 Kbps بهترین کیفیت مربوط به Opus می‌شود.

Opus بسیار منعطف است و می‌توان بیت‌ریت هر کانال صدا را بین 6 تا 256 کیلوبیت در ثانیه انتخاب کرد.

نرم‌افزارهایی مثل Mumble، Firefox، Icecast و foobar2000 از آن استفاده کرده‌اند. Skype هم اخیراً اعلام کرده که به زودی آن را در نرم‌افزارهایش استفاده می‌کند تا کیفیت صدایی در حد CDها ارائه کند.

برای اطلاعات بیشتر در مورد این کدک به آدرسwww.opus-codec.org  سری بزنید.

اگر شما هم مثل من می‌خواهید کیفیت آن را بررسی کنید و با mp3ها و aacها مقایسه نمائید، از نرم‌افزار متن‌باز و کم حجم foobar2000 یا LameXP استفاده کنید. با foobar2000 علاوه بر تبدیل فایل می‌توانید آن را پخش هم بکنید، برای پخش کردن در سایر پلیرها از K-Lite Codec Pack نسخه‌ی 9.2 به بعد استفاده کنید که دیکودر مناسب را برایتان نصب می‌کند.

 نظر شخصی بنده این است که Nero HE-AAC کمی بهتر از Apple HE-AAC و Opus است، البته تفاوت کیفیت این سه مورد بسیار سخت قابل تشخیص می‌باشد.

نظر شما چیست؟