محققان ایرانی موفق شدند با فناوری نانو بازده شیمی درمانی در بیماران سرطانی را بهبود دهند.

گویا آی تی – فاطمه باغبانی، دکتری مهندسی پزشکی از دانشگاه امیرکبیر و مجری طرح «نانوامولسیون حاوی داروی شیمی درمانی دوگزوربیسین» گفت: داروهای شیمی درمانی از طریق گردش خون به همه جای بدن از جمله ارگان های اصلی و سلول های سرطانی منتقل می شوند و هر گونه رشد و تکثیر را متوقف کرده یا کاهش می دهد.

وی با بیان اینکه این داروها روی سلول های سالم هم اثر تخریبی دارند که به صورت عوارض جانبی نظیر سمیت قلبی، کلیوی و مغز استخوان بروز می کند، اظهار کرد: یکی از عوارض شیمی درمانی کاهش سلول های خونی است که می تواند موجب مرگ بیمار شود.

وی افزود: به دلیل نفوذ دارو به بافت های سالم مقدار کمی از کل داروی تزریق شده به سلول های سرطانی می رسد و در نتیجه بازده درمان کم بوده و دوز مورد نیاز جهت تزریق بالا می رود.

این محقق با اشاره به نانو امولسیونی که حاوی داروی شیمی درمانی دوگزوروبیسین بوده و به تازگی این ترکیب را بدست آورده است، گفت: محصول حاضر نوعی نانو ذره هسته-پوسته حساس به فراصوت با پوششی از بیوپلیمر پلی ساکاریدی است که قابلیت آزاد کردن محتوای داروی خود به صورت کنترل شده و انفجاری تحت تابش دهی فراصوت را دارد.

وی ادامه داد: این محصول به دلیل استفاده از بیوپلیمر پلی ساکاریدی ماندگاری بسیار بالایی دارد (در مقایسه با حامل های دارویی که از جنس پروتئین لیپید) هستند. به علاوه پلیمر مورد استفاده که یک پلیمر ارزان قیمت است باعث می شود از نظر تجاری سازی مقرون به صرفه باشد.

باغبانی با بیان اینکه افزایش چشمگیر اثر بازدارندگی رشد تومور داروی دوگزوروبیسین، قابلیت کنترل میزان رهایش دارو از نانو سامانه از طریق تابش دهی فراصوت را دارد، عنوان کرد: کاهش عوارض شیمی درمانی با کاهش احتمال ورود دارو به بافت سالم به دلیل محبوس کردن دارو درون نانو سامانه از جمله مزایای این روش به شمار می رود.

این محقق با اشاره به سایر مزایای این طرح گفت: کاهش دوز مورد نیاز داروی مصرفی به میزان یک چهارم با افزایش احتمال تجمع دارو درون بافت سرطانی، افزایش بازده شیمی درمانی به دلیل درمان ترکیبی با دارو و تابش دهی فراصوت از ویژگی های این طرح محسوب می شوند.

باغبانی خاطر نشان کرد: این محصول نانو قطرات فلوروکربنی با پوسته آلژیناتی حاوی داروی شیمی درمانی دوگزوروبیسین با متوسط اندازه ذرات زیر ۱۰۰ نانومتر و بازده آنکپسولاسیون بالای ۹۰ درصد است. در مقایسه محصول لیپوزومی حاوی دوگزوروبیسین که هم اکنون تجاری شده است این نانو قطرات علاوه بر قابلیت رهایش داروی کنترل شده تحت تابش دهی فراصوت، به دلیل استفاده از پوسته پلیمری پایداری بیشتری طی دوره نگهداری دارد.

وی یادآور شد: دارویی که اخیرا توسط یک شرکت دانش بنیان به تولید رسیده و حاوی لیپوزوم است با این طرح کاملا متفاوت است. این نانوامولسیونی که بدست آورده ایم سامانه رهایش فعال دارد که با امواج فراصوت هدفمند و کنترل شده عمل می کند.

این محقق با تاکید بر اینکه این دارو در بیماران مبتلا به سرطان سینه آزمایش شده و نتایج آن از نظر کاهش سمیت و بازدارندگی رشد تومور نتیجه خوبی داشت، افزود: کار آزمایشگاهی این محصول به اتمام رسیده و اگر سرمایه گذاری باشد که این طرح را مورد حمایت قرار دهد می توانیم تولید آن را آغاز کنیم. ضمن اینکه این کار نمونه خارجی ندارد.